انوشیروان روحانی مهر ۱۳۵۱: آهنگ سلطان قلب‌ها سه جایزه برد / مردم را از شر هپی برث دی تو یو خلاص کردم / گواهی‌نامه خلبانی دارم

از «تولدت مبارک» و «سلطان قلب‌ها» تا آرزوی موفقیت در فستیوال ژاپن؛ انوشیروان روحانی در مهر ۱۳۵۱ در گفت‌وگو با «زن روز» از موسیقی، شهرت، زندگی خانوادگی و دغدغه‌هایش برای آینده موسیقی ایران گفت.

به گزارش وبلاگ علوم پزشکی، «تولدت مبارک» و «سلطان قلب‌ها» از آن آهنگ‌هایی هستند که چند نسل از ایرانیان با آن‌ها خاطره دارند. انوشیروان روحانی، آهنگساز این ملودی‌های ماندگار، در گفت‌وگویی با مجله زن روز در مهر ۱۳۵۱، از روزهایی می‌گوید که پس از سال‌ها فعالیت موسیقایی، آثارش بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته بود؛ از ترانه‌ای که می‌خواست جای آهنگ انگلیسی «هپی برث دی تو یو» را در جشن تولد ایرانی‌ها بگیرد تا آرزویش برای شناساندن موسیقی ایرانی به جهان. روحانی در این گفت‌وگو از آهنگ‌های تازه‌اش، ازجمله «زندونی» برای داریوش و «سرود آزادی» که به فستیوال ژاپن فرستاده بود، حرف می‌زند و درباره کمبود حمایت از آهنگسازان، دشواری معرفی آثارشان و جایگاه موسیقی بی‌کلام در میان مردم ایران نظر می‌دهد. او در بخش‌های دیگری از مصاحبه، از علاقه‌اش به خلبانی، زندگی خانوادگی و عشق به همسرش می‌گوید؛ گفت‌وگویی که در کنار خاطرات و شوخی‌هایش، تصویری از روحانی و نگاهش به موسیقی در آن سال‌ها به دست می‌دهد. در ادامه، متن مصاحبه انوشیروان روحانی با مجله زن روز را که در شماره مورخ ۲۲ مهر ۱۳۵۱ منتشر شده است، می‌خوانیم: تولد، تولد، تولدت مبارک/ تولد، تولد، تولدت مبارک انوشیروان روحانی، آهنگساز جوانی که با این ترانه مشهور شد می‌گوید: – من آس‌های زیادی برای برنده شدن در دست دارم اما بازیگر ماهر کسی است که به‌موقع آس‌ها را رو کند. شما هم که پس از ترانه شاد «تولدت مبارک» آس‌ها را خصوصا امسال یکی‌یکی رو کردید. فکر می‌کنم مردم را از شر «هپی برث دی تو یو» خلاص کردم. آخر بابا ما ایرانی هستیم، چرا وقت جشن تولد آواز انگلیسی بخوانیم؟ در حالی که آوای ویولون کارلوس و پیانوی روحانی که چند لحظه پیش با هم آهنگ «سلطان قلب‌ها» را می‌زدند در گوش من هست، انوشیروان روحانی خودش را معرفی می‌کند. من ۳۳ سال دارم. هنوز هم آن‌قدر سن و سالی از من نگذشته که دروغ بگویم، شغل دیگر جز آهنگسازی ندارم. ویولون پدرم در لحظه‌ای که من متولد می‌شدم سبب شد که مادرم برای به دنیا آوردن من رنج زیادی نکشد فقط همین؟ من فکر کردم می‌خواهید از تمام اتفاقات هنری و غیرهنری زندگی خودتان حرف بزنید. بسیار خوب، پس به عرض می‌رسانم که اینجانب با موزیک به دنیا آمدم. ویولون پدرم در لحظه‌ای که من متولد می‌شدم سبب شد که مادرم برای به دنیا آوردن من رنج زیادی نکشد! عکس دوسالگی مرا که ببینید دو تا چوب در دست من است که دارم با آن‌ها مثلا ویولون می‌زنم. فارغ‌التحصیل هنرستان موسیقی هستم و فکر می‌کنم از همان دوسالگی موسیقی را جدی گرفته بودم. شما که چند سال است آهنگ می‌سازید چرا امسال به اصطلاح درخشیدید؟ گفتم که آس‌ها را جمع کرده بودم اما گذشته از شوخی، تجربه آدمی سال به سال زیادتر می‌شود. قشنگ‌ترین ترانه‌ای که ساخته‌اید؟ «خاطرخواه» و «ای خدا»… ای خدا که در فیلم «داش غلام» توسط عارف خوانده شد یک تم محلی داشت و شعر این ترانه در موفقیت آن بسیار موثر بود. شما اول آهنگ می‌سازید، بعد روی آهنگ شعر گذاشته می‌شود؟ به طور معمول بله، ولی گاهی هم به من سفارش‌هایی می‌دهند. خصوصا اگر برای فیلم باشد توجه می‌کنم که آهنگ برای کدام خواننده ساخته شود. آرزوی شما در عالم آهنگسازی چیست؟ دلم می‌خواهد موزیک بدون آواز میان مردم راه پیدا کند. اما مردم ایران به‌آسانی تسلیم نمی‌شوند. شاید برای این‌که ما مملکت شعر هستیم. تمام مردم با یک جوری شاعر هستند و گوش‌شان به شعر ریتمیک عادت کرده است. بنده نه در کاباره کار می‌کنم، نه آوازخوانم که آواز بخوانم و نه در مجالس و محافل می‌روم. آقای روحانی، با موفقیت‌هایی که سال گذشته و امسال داشتید، باید حسابی پولدار شده باشید. ممکن است بفرمایید از کجا؟ بنده نه در کاباره کار می‌کنم، نه آوازخوانم که آواز بخوانم و نه در مجالس و محافل می‌روم. آدم پول‌دوستی هم نیستم. همین‌قدر که دارم برای من بس است. وقتی در آسمان‌ها پرواز می‌کنم سبکبال و آسوده می‌شوم و موسیقی در خون من موج می‌زند. می‌گویند که شما می‌توانید هواپیما را هدایت کنید؟ اختیار دارید خانم. من در این مورد گواهی‌نامه رانندگی دارم. راستش وقتی به آسمان پرواز می‌کنم زندگی به نظرم هیچ می‌رسد. با یک نگاه می‌توانی همه‌جا را ببینی، همه‌چیز داشته باشی و هیچ چیز نداشته باشی. من وقتی در آسمان‌ها پرواز می‌کنم سبکبال و آسوده می‌شوم و موسیقی در خون من موج می‌زند. آن وقت راحت‌تر آهنگ می‌سازم. اولین آهنگ‌تان را در چندسالگی ساختید؟ می‌خواهم ببینم که شما هم جزو نوابغ هستید یا خیر؟ در شش‌سالگی چطور است؟ آهنگ من هم با یک شعر توام بود. انوشیروان روحانی، سازنده یک تانگوی مامانی!… می‌دانید حرف سر این است که ما ویترینی برای عرضه کردن کارهای خودمان نداریم. تشویق نمی‌شویم. پشتیبانی نمی‌شویم. آهنگ «سلطان قلب‌ها» را که ساختم به اسپانیا فرستادم سه جایزه برد. تازه‌ترین آهنگ‌ها؟ آهنگ برای فیلم «بابا نان داد» که با همکاری امان منطقی تنظیم کرده‌ام. یک آهنگ تازه برای داریوش ساخته‌ام به نام «زندونی» که باید بشنوید. فوق‌العاده است. در ایران سیستم هماهنگی وجود ندارد. آهنگ «سلطان قلب‌ها» را که ساختم و به اسپانیا فرستادم سه جایزه برد. الان آهنگ جدیدی ساخته‌ام به نام «سرود آزادی» و فرستادمش به فستیوال ژاپن که فستیوال معتبری است و به آن بسیار امیدوار هستم. این آهنگ صدای صلح و آزادی است و برای تمام دنیاست. من معتقدم که اگر می‌خواهیم در دنیا موفق باشیم نباید تنها کار کنیم. آیا به همین علت موسیقی ایرانی در غرب طرفدار ندارد؟ شاید، اما تازگی‌ها غربی‌ها به موزیک شرقی علاقه‌مند شده‌اند. ملودی‌های آهنگ‌های شرقی بسیار زیباست. فقط عیب همه ما این است که از نظر علمی کفه ترازوی ما سبک‌تر است تا از نظر ذوقی. درباره برنامه‌ای که چندی قبل به صورت «شو» با همکاری او از تلویزیون پخش شد می‌پرسم، می‌گوید من «شومن» نیستم. این برنامه را هم که با کمک و شرکت ۴۴ نفر تهیه کردم برای روز ۲۸ مرداد بود. در این جمع ۲۹ نفر در دسته ارکستر بودند و خانم عهدیه و آقای عارف هم می‌خواندند. از این‌که مردم این همه از این برنامه که به طور زنده اجرا شد استقبال کردند واقعا خوشحالم و شاید باز هم بتوانم گاه‌گاهی از این ناپرهیزی‌ها بکنم. من زن دارم و دو تا دختر مامانی، همیشه هم عاشقم. آقای روحانی، حالا از خودتان بگویید. از انوشیروان روحانی که شوهر و مرد خانواده است… من زن دارم و دو تا دختر مامانی. همیشه هم عاشقم. وای، عاشق کی؟ نفهمیدم، البته عاشق زنم. مگر آدم نمی‌تواند عاشق زنش شد؟ زن من شنونده خوبی است. زن خوبی است و من از او راضی هستم و در بیشتر کارها با او مشورت می‌کنم. آدم زیرکی هستید، نه؟ چرا نباشم؟ ممکن است من شوهر خوبی نباشم، اما همسر خوبی هستم. من شوهر سربه‌راهی هستم. شب‌ها زود به خانه می‌روم و عاشق هیچ‌کس جز زنم نیستم. آقای روحانی مرتب شوخی می‌کند. او می‌گوید: من شوهر سربه‌راهی هستم. شب‌ها زود به خانه می‌روم و عاشق هیچ‌کس جز زنم نیستم. توقع من هم از زندگی خیلی کم است. با هرچه دارم می‌سازم. دلم می‌خواهد باز آهنگ‌های خوب بسازم. آرزو دارم در فستیوال ژاپن موفق بشوم. جوایز بزرگ مادی آن خیلی اهمیت ندارد که ارزش معنوی این جوایز. از ایران هیچ‌کس جز من شرکت نکرده است. شما هم برای موفقیت من دعا کنید. کی خوب می‌خواند؟ عهدیه و پوران خیلی خوب می‌خوانند و صدای‌شان انعطاف خاصی دارد. بدون پارتی‌بازی؟ مطمئن باشید! کی بهتر آهنگ می‌سازد؟ خرم، منفردزاده، پازوکی، مقصدی. آقای انوشیروان روحانی یک بار دیگر پشت پیانو می‌نشیند و همراه با نوای پیانو نت‌ها در هوا پرمی‌کشند و من انگار به تماشای فیلم سلطان قلب‌ها مشغولم و صدای قهرمان فیلم را می‌شنوم که می‌خواند: «یه دلم می‌گه برم، برم/ یه دلم می‌گه، نرم، نرم» و این انوشیروان روحانی است که این آهنگ زیبا را ساخته است. آهنگی که هنوز خیلی‌ها آن را زیر لب زمزمه می‌کنند: «سلطان قلبم تو هستی، تو هستی/ دروازه‌های دلم را شکستی – با عشق و مستی»